Strona główna Lokalizacja Galeria Cennik Kontakt
Historia Krynicy Morskiej
Imprezy 2005
Plaża
Bursztynowe Lato

Krótka historia Krynicy Morskiej

Lata 1258-1282: Pierwsze wzmianki o miejscowości Lipa (Liep) powstałej zapewne tam, gdzie kiedyś rosło słynne graniczne drzewo.
Rok 1309 i dalsze: Po zdobyciu pełni władzy nad Pomorzem Gdańskim, Zakon NMP dzieli terytorium Mierzei Wiślanej między okręgi administracyjne zwane w państwie krzyżackim komturiami. Interesująca nas część z miejscowością Lipa wchodzi w skład komturii elbląskiej, której zarządzaniem zajmuje się urząd rybicki, ulokowany na dworze w Skowronkach.
Około 1350 r: Biskup pomezański Arnold, wymienił w jednym z dokumentów opisujących sieć parafialną swojej prowincji miejscowość Calenberg (Łysa Góra, Łysica) położoną na Mierzei Wiślanej.
20 sierpień 1424 r Komtur elbląski wystawił przywilej lokacyjny dla karczmy położonej zu dem Kahlenberge, powstałej zapewne w końcu XIV wieku.
1481 rok: Rachunki miejskie Elbląga wspominają część Mierzei Wiślanej administrowaną przez elbląski urząd rybicki z siedzibą w Skowronkach. Na obszarze tym położone były miejscowości:
  • Skowronki (Fogelsange)
  • Przebrno (Pribernow)
  • Łysa Góra (Kahlenberge)
1491 rok W trakcie sporu między Elblągiem a Gdańskiem, o prawa do Mierzei Wiślanej - elblążanie przedstawiają dokumenty, z których wynika, że wymienione wyżej trzy miejscowości, tradycyjnie związane były z administracją elbląską.
Koniec XV w: W żródłach historycznych po raz pierwszy mówi się dosłownie o funkcjonujących osadach rybackich, przy mierzejowych karczmach, zlokalizowanych w: Przebrnie, Skowronkach, Łysej Górze, Ptaszkowie, Nowej Karczmie, Narmelen, "Na Cyplu", "Na Piaskach".
1660 rok: Lustracja przeprowadzona na żądanie Magistratu Gdańskiego odnotowała w miejscowości Kahlberg - 7 zagród rybackich.
Koniec XVIII w. W Łysej Górze powstaje stacja poczty królewskiej, na linii Gdańsk - Królewiec.
Początki XIX w. Miasto Gdańsk kończy akcję flancowania nagich wydm na Mierzei Wiślanej, także w Lysej Górze, a w specjalnie przystosowanych pokojach pocztowych, zaczynają gościć pierwsi w historii Mierzei letnicy z Elbląga i Braniewa.
Maj 1827 roku Czterech bogatych elbląskich mieszczan rejestruje spółkę akcyjną, której celem było ustanowienie żeglugi pomiędzy Elblagiem a Pilawą i Królewcem. Zakupili parowiec kołowy "Copernicus", który rozbił się jeszcze tego samego 1828 r. na mieliżnie.
1840 rok Elbląscy przedsiębiorcy zakładają Konsorcjum Parowcowe, zwane też Konsorcjum Pięciu, którzy zakupili w Anglii nowoczesny parostatek, w 1841 jeszcze drugi. Kursowały one na trasie Elbląg - Królewiec, a latem regularnie zawijały do Kahlbergu (Łysicy). Czwartego września 1842 r konsorcjum odkupiło od miasta gdańska, który od roku 1509 był właścicielem całej Mierzei - kilka hektarów lasu. Wybudowano tam pensjonat "Belweder". W ten sposób odludna Łysica przeistaczać się poczęła w modną Krynicę Morską. Dziką plażę uporządkowano i wyposażono w kabiny. Oczywiście plaża męska i plaża damska były odzielone szczelnym parkanem, ciągnącym się na kilkadziesiąt metrów w głąb morza.
Koniec 1852 r. Krynicę Morską odwiedziło 688 gości.
Koniec 1857 r. Krynicę Morską odwiedziło 814 gości, w tym:
  • 330 z Elbląga,
  • 484 z innych miejscowości: między innymi z Torunia, Malborka, Szczecina, Gdańska i Berlina.
1894 rok : W maju rozpoczęto budowę latarni morskiej, którą ukończono za rok.
Początek XX w. Dalsza rozbudowa pensjonatów, oraz podłączenie wodociągów.
1920 r.: Córka Ferdinanda Schichaua, przekazuje rodzinne akcje i kapitały zaangażowane w kąpielisku morskim miastu Elblągowi. Ocenia się, że darowizna warta była 637 000 marek! Jedynym życzeniem pani Zise była prośba, by Krynicę Morską stopniowo przekształcić w kurort mniej ekskluzywny, za to bardziej rodzinny, dostępny także dla ludzi średniozamożnych.
1937 r. Liczba zarejestrowanych gości zbliża się do 9000.
1939 r. Liczba kuracjuszy przekracza 12000. Sierpniowi goście dowiadują się z prasy o agresji Niemiec na Polskę. Sezon zostaje w związku z tym skrócony, choć nie ma mowy o panice. Jednak w pobliskim Tczewie i Malborku toczą się walki.
Wiosna 1945 r. Dawni mieszkańcy Łysej Góry (Łysicy), w popłochu opuszczają teren Prus Wschodnich. Wielu z nich ginie w czasie ewakuacji w wodach Bałtyku. Jest to największa tragedia w dziejach miejscowości.
Po 1945 r do Łysicy przybywają nowi mieszkańcy, między innymi z wileńszczyzny i lubelszczyzny. Miejscowość ma status osady rybackiej. Administracyjnie znajdowała się w woj. gdańskim, podlegając pod GRN w Tolkmicku. Mieszkańcy w ważnych sprawach "urzędowych" musieli przepływać łodziami Zalew Wiślany, a o miejscowości mówiło się, " że leży na końcu świata ".
1949 rok Zbudowano nową latarnię morską, którą zlokalizowano niedaleko siedliska XIX wiecznego obiektu. Uruchomiono regularne rejsy do Elbląga i Tolkmicka.
1958 r. Łysica zyskuje status osiedla i zmienia nazwę na Krynicę Morską. Liczba stałych mieszkańców wynosi 684, na sezon przybywa tu 11000 wczsowiczów.
Koniec lat 60 Wakacje w tym osiedlu stają się coraz bardziej popularne. Przybywa byle jak skleconych ośrodków letniskowych, nikt nie kontroluje rozwoju przestrzennego miejscowości, niszczeją piekne, przedwojenne pensjonaty.
1971 r. Założenie Jacht Klubu "Krynica Morska".
1985 r. Rozpoczęto budowę oczyszczalni i kanalizacji.
1991 r. Powstaje gmina miejska Krynica Morska, obejmująca następujące jednostki historyczne: wieś rybacką Liep, kurort i kąpielisko morskie Kahlberg, wieś rybacką Przebrno i wieś rybacką Nowa Karczma. Jest to najmniejsze miasto w Polsce, w sezonie przez Krynicę Morską przewija się ponad 100 000 letników.

W tekście wykorzystano publikację Dariusza Bartona "Dzieje kąpieliska i kurortu w Krynicy Morskiej".